Karbon kredisi, üç ülke ortak girişim başlattı

Karbon kredisi, bir ton karbondioksit eşdeğeri azaltımı temsil eden sertifikadır. Çin, COP31 Başkanı Türkiye ve COP32 Başkanı Etiyopya, Antalya'da iş birliği girişimi başlattı. Açıklama 11 Kasım 2026'da COP31 Çin Pavyonu'nda yapıldı. Xinhua'nın 12 Kasım tarihli haberine göre, Türkiye adına Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Fatma Varank törende konuştu.

China Daily'nin 11 Kasım tarihli haberine göre girişim, gönüllü katılıma açık ve hukuken bağlayıcı değil. Ancak girişim, Paris Anlaşması'nın 6. maddesi kapsamında sınır ötesi kredi transferine kendi başına izin vermiyor. Tarafların kredileri karşılıklı tanımasını, piyasaları veya sicilleri bağlamasını, veri paylaşmasını ya da mali katkı sunmasını da zorunlu kılmıyor.

Girişim, karbon kredisi piyasasını nasıl destekleyecek?

Girişim, yüksek bütünlüklü kredilerin arzını ve dolaşımını desteklemeyi, politika diyaloğu ve bilgi paylaşımını geliştirmeyi hedefliyor. Ayrıca hükümetleri ve ilgili kuruluşları karbon kredisi yönetişimini iyileştirmeye çağırıyor. Bu çerçeve, şirketlerin kredi satın alabileceği ortak bir piyasa ya da kredilerin ülkeler arasında otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmiyor.

Xinhua'ya konuşan Fatma Varank, girişimin gelişmekte olan ülkeler arasında iş birliği için bir platform sağlayacağını söyledi. Varank, gelişmekte olan ülkelerin karbon piyasalarını kurarken ve işletirken finansal ve teknik engellerle karşılaşabildiğini belirtti. Bununla birlikte, girişimin bu engelleri hangi kaynaklarla veya kurallarla aşacağı açıklanmadı.

Türkiye'nin sera gazı emisyonu ve 2035 hedefi

Çin'in karbon piyasasını genişletme planı

Xinhua'nın 11 Kasım 2026 haberi

Türkiye'nin gönüllü karbon piyasası planı ne zaman?

Ticaret Bakanlığı, Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nı 10 Kasım 2026'da yayımladı. Planda, gönüllü karbon piyasalarının hukuki, teknik ve operasyonel altyapısı için 2027 takvimi belirlendi. Yüksek potansiyelli sektörlerin ulusal önceliklendirme listesi ise 2026 takviminde yer alıyor. Ayrıca uluslararası karbon piyasaları ve kredilendirme programlarıyla iş birliği için 2027 hedefleniyor.

TR ETS Yönetmeliği'nin 25. maddesi, Türkiye'deki projelerden elde edilen kredilerin tesislerin tahsisat teslim yükümlülüğünde kullanılmasına izin veriyor. Ancak kullanım oranını Karbon Piyasası Kurulu belirleyecek ve krediler bu oranı aşamayacak. Yeşil Mutabakat Eylem Planı da farklı denkleştirme oranlarının TR ETS'ye etkilerinin incelenmesini öngörüyor.

Şirketler ve kredi alıcıları neyi izlemeli?

Gönüllü karbon piyasasında kredi alan şirketler, kredinin niteliğini ve aynı azaltımın birden fazla kez sayılması riskini değerlendirmeli. Şirketler, karbon kredisi kullanımını kendi emisyonlarını azaltma çalışmalarının yerine koymamalı. Buna karşın, yeni girişimin kredi kalitesini nasıl ölçeği veya şirketlere nasıl uygulanacağı henüz netleşmiş değil.

Türkiye'deki şirketler için somut izlenecek başlıklar, Kurulun belirleyeceği denkleştirme oranı ve 2027'de planlanan altyapı çalışmaları. COP29'daki karbon kredisi kararı, uluslararası piyasa kurallarının gelişimini takip etmek için önceki bir örnek sunuyor.