Kazakistan PPA'da yatırımcıya ikinci kapı

Kazakistan PPA düzenlemesini, rüzgar ve güneş projelerine yatırımcı ve kredi çekmek için değiştirmeye hazırlanıyor. Önerilen değişikliğe göre en az 36 aydır ikili sözleşmeyle elektrik satan santraller, ülkenin tek elektrik alıcısına geçebilecek. Ancak teklifte bu satışın fiyatı da sözleşme süresi de yer almıyor.

Kazakistan PPA mekanizmasında tek alıcı

PPA, yani elektrik alım anlaşması, üreticinin elektriği kime ve hangi koşullarla satacağını belirleyen sözleşmedir. Kazakistan'ın tek elektrik alıcısı, Financial Settlement Center for Renewable Energy Support (RFC) adlı kurum. RFC, ulusal şebeke işletmecisi Kegoc JSC'nin bağlı ortaklığı.

Kazakistan PPA mekanizması, mevcut ikili PPA'sı sona eren üreticilere alternatif bir satış yolu sunacak. İkili sözleşme, üreticiyle alıcının doğrudan imzaladığı anlaşmadır. Alıcısı elektrik almayı bırakan santraller de aynı yolu kullanabilecek.

Bir rüzgar ya da güneş santrali kurmak büyük sermaye ister. Bu nedenle yatırımcı da kredi veren banka da elektriğin uzun vadede kime satılacağını bilmek ister.

Teklif iki riski azaltmayı amaçlıyor: karşı taraf riski ve elektrik satış riski. Karşı taraf riski, sözleşmedeki alıcının yükümlülüğünü yerine getirememesi anlamına gelir. Böylece gelir tahmininin kolaylaşması, yatırımcı güveninin artması ve projelere finansman bulunmasının rahatlaması amaçlanıyor.

Öte yandan Kazakistan PPA düzenlemesi, RFC'ye yapılacak satışın fiyatını, sözleşme süresini ve diğer şartlarını açıklamıyor. Ücret ve süre belli olmadan bir finansman kuruluşunun gelir akışını hesaplaması zor. Çünkü mekanizmanın projelerin 'bankable' olmasına, yani bankalardan kredi alabilmesine katkı sağlayıp sağlamayacağı bu şartlara bağlı.

Depolama için ihale planı

Kazakistan PPA önerisinin yanı sıra hükümet, enerji depolama kapasitesi için rekabetçi ihaleler de hazırlıyor. Depolama, üretilen elektriğin sonradan kullanılmak üzere saklanması demek. Rekabetçi ihale ise kapasite alımının projelerin birbiriyle yarıştığı bir süreçle yapılması anlamına geliyor.

Planlanan çerçevenin bu alandaki özel yatırımlara daha net bir zemin sağlaması bekleniyor. Yine de önemli başlıklar açık. Alım hacmi, sözleşme yapısı, teknik gereklilikler ve uygulama takvimi henüz kesinleşmedi.

Mevcut kapasite ve 2035 hedefi

Hükümetin açıkladığı rakamlarla ülkenin güncel yenilenebilir enerji tablosu şöyle:

• Büyük ölçekli güneş projelerinin hattı Ekim sonunda yaklaşık 900 MW'a ulaştı.
• Kurulu güneş gücü Nisan'da 1,37 GW oldu.
• Aynı ay toplam yenilenebilir kapasite 3,7 GW'ı geçti.
• Yenilenebilirlerin elektrik karışımındaki payı yüzde 8,5.

Ayrıca Kazakistan, 2035'e kadar en az 8,4 GW yeni yenilenebilir enerji kapasitesi kurmayı hedefliyor. Bu hedefin yaklaşık 1,8 GW'lık bölümü güneşten gelecek.