Sınırlı şebeke erişimi Danimarka'da önerildi

Danimarka'nın ulusal iletim sistemi işletmecisi (TSO) Energinet, üreticilere kalıcı sınırlı şebeke erişimi sunan iki yeni ürün önerdi. Ürünlerden biri iletim şebekesindeki üreticilere, diğeri dağıtım şebekesindeki üreticilere yönelik. Ayrıca ikisi de şebeke kapasitesine uyum sağlamak için üretimi sınırlayacak şekilde tasarlandı.

Üreticiler için sınırlı şebeke erişimi nasıl işleyecek?

Temel prensip şu: Üretici, şebekede kapasite yetmediğinde şebekeye verdiği enerjinin kısılabileceğini kabul ediyor. Buna karşın, tam şebeke erişimiyle bağlanırken normalde ödenen bağlantı ücretinden muaf tutuluyor. Dolayısıyla ücret muafiyeti, üretimin kısılabileceği kabulüne karşılık veriliyor.

Bu tercih, yatırımcı açısından iki yönlü bir denge kuruyor. Bir yanda bağlantı ücretinden kurtulma var; öte yandan şebeke sıkıştığında üretim kısılabiliyor. Ayrıca bu denge, şebekeye bağlanma sırasındaki konumu da etkileyebiliyor.

Energinet'in açıklamasına göre sınırlı şebeke erişimi anlaşması yapan esnek sistemler, şebeke dostu olduklarını da gösterebilir. Böylece toplu dosya değerlendirmesinde daha yüksek öncelik kazanıyorlar. Üstelik şebekeye daha hızlı bağlanma imkanı da doğabilir.

Çözümler, şebekeye verdiği enerjiyi esnek biçimde ayarlayabilen farklı tesisler için uygun olabilir. Örneğin batarya enerji depolama sistemleri (BESS), güneş ve rüzgar santralleri bu kapsamda değerlendirilebilir. Esneklik, bu tesislerin şebekeye verdiği enerjiyi gerektiğinde azaltabilmesi anlamına geliyor. Bu durum özellikle şebekeye enerji verme yönü için geçerli.

Danimarka'da şebeke kuyruğu nasıl değişiyor?

Energinet'in İş ve Piyasalar Başkan Yardımcısı Kia Marie Jerichau, iki ürünü bir yapbozun önemli parçalarına benzetti. Buna göre amaç, tüm oyunculara şebeke dostu olduklarını göstermek ve kuyrukta ilerlemek için eşit fırsat tanımak. Burada kuyruk, şebekeye bağlanmayı bekleyen projelerin sırası anlamına geliyor. Dolayısıyla esnek davranabildiğini gösteren projeler sıralamada ilerleyebilir.

Bunun yanı sıra Energinet, esnek çözümler geliştirmeye yönelik daha geniş bir çalışma yürütüyor. Üstelik sınırlı şebeke erişimi sunan üç ürün üzerindeki çalışma da sürüyor. Hedef, farklı ihtiyaçların ve esneklik düzeylerinin şebeke kapasitesinin kullanımında daha büyük rol oynaması. Bunun için şebeke erişiminde geniş bir seçenek yelpazesi oluşturulmak isteniyor.

Geçen ay Danimarka hükümeti, şebeke bağlantıları için bir acil durum planı kabul etti. Plan, önceki ilk gelen ilk hizmet alır ilkesinin yerine geçiyor. Böylece şebeke şirketleri, kimin erişim alacağına öncelik verebiliyor.

Görüş süreci ve web semineri takvimi

Bu iki sınırlı şebeke erişimi ürünü için danışma süreci 13 Kasım'a kadar açık. Energinet, ilgili aktörleri ve diğer paydaşları görüş bildirmeye çağırıyor. Gelen yanıtlar, yöntemler üzerindeki çalışmaya girdi sağlayacak. Ayrıca 6 Kasım'da yapılacak web seminerinde paydaşlar çözümlerle ilgili soru sorabilecek.