Enerji kimlik belgesi nasıl alınır?

Enerji kimlik belgesi (EKB), bir binanın yıllık enerji ihtiyacını ve sera gazı emisyonunu A'dan G'ye sınıflandıran resmi belgedir. Bakanlığın düzenlemesine göre yetkili uzmanlar belgeyi, bina enerji performansı hesaplama sistemi BEP-TR üzerinden hazırlar. Buzdolabındaki enerji etiketinin bina versiyonu olarak düşünülebilir.

Türkiye'de ev alırken veya kiralarken EKB, binanın enerji performansını değerlendirmek için başlangıç noktasıdır. Ancak enerji sınıfı, gelecekteki faturanızın kesin tutarını göstermez. Belgeyi satış fiyatı veya kira bedelinin yanında değerlendirmek, konutun kullanım maliyetine ilişkin daha bilinçli sorular sormanızı sağlar.

Enerji kimlik belgesi hangi bilgileri gösterir?

EKB, binanın enerji ihtiyacını ve sera gazı emisyonunu ayrı sınıflarla ifade eder. Bu nedenle yalnızca enerji performans sınıfına bakmak, belgedeki çevresel bilgilerin tamamını değerlendirmek anlamına gelmez. İki sınıfı birlikte kontrol etmek gerekir.

Örneğin enerji sınıfı, ev arayanlar için ısınma giderlerine ilişkin bir ipucu sunar. Bununla birlikte belgeyi, belirli bir dairenin gelecekteki faturası olarak okumamak gerekir. Editoryal önerimiz, EKB'yi fiyat pazarlığından önce incelenecek teknik belgeler arasında görmenizdir.

EKB'nin yasal dayanağı nedir?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çorum İl Müdürlüğünün 14 Mart 2019 tarihli duyurusu, hukuki çerçeveyi açıklıyor. Temel dayanak, 2 Mayıs 2007 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu. Binalardaki uygulama kurallarını ise Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği düzenliyor.

Yönetmelik, 5 Aralık 2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. Yayımın sayı bilgisi aşağıdaki kaynak tablosunda yer alıyor. EKB zorunluluğunu değerlendirirken binanın yönetmelik kapsamına girip girmediği öncelikle kontrol edilmeli.

Hangi binalarda EKB zorunlu, hangileri muaf?

Bakanlığın Çorum duyurusu, kapsam dışındaki yapılarla belge düzenlenmesi zorunlu olmayan yapıları ayrı ayrı açıklıyor. Dolayısıyla her bina için koşulsuz EKB zorunluluğu bulunduğunu söylemek doğru değil. Binanın kullanım amacı, alanı ve bulunduğu yer önem taşıyor.

• Sanayi alanlarında üretim faaliyeti yürütülen binalar kapsam dışında.
• Planlanan kullanım süresi iki yıldan kısa binalar kapsam dışında.
• Toplam kullanım alanı 50 metrekarenin altındaki binalar kapsam dışında.
• Seralar ve atölyeler kapsam dışında.
• Münferit yapılan, insan konforu için iklimlendirme gerektirmeyen depo, cephanelik, ardiye, ahır ve ağıl gibi yapılar kapsam dışında.
• Mücavir alan dışında kalan, toplam inşaat alanı 1.000 metrekareden küçük binalarda EKB düzenlenmesi zorunlu değil.

Son maddede iki koşul birlikte aranıyor. Yalnızca alanın küçük olması, bu muafiyetin otomatik uygulanacağı anlamına gelmiyor. Ayrıca 2026 değişikliği, kapsam hükmündeki ifadeyi insan konforu için iklimlendirme üzerinden güncelledi.

Ev satışında ve kiralamada EKB şart mı?

Bakanlığın Çorum duyurusuna göre zorunluluk kapsamındaki binaların satış ve kiralama işlemlerinde EKB düzenlenmiş olması şartı aranıyor. Bu hüküm 1 Ocak 2020'den itibaren uygulanıyor. Mal sahibi, satış veya kiralama sırasında belgenin bir suretini alıcıya ya da kiracıya vermeli.

İltan Ekmekçioğlu Hukuk'un 2026 tarihli açıklaması da yönetmeliğin ilgili hükmünü aynı şekilde aktarıyor. Bu yüzden ilan sahibine yalnızca belgenin bulunup bulunmadığını sormakla yetinmeyin. Belgeyi görmeyi ve bir suretini almayı talep edin.

Apartmanda her daire için ayrı belge gerekir mi?

İltan Ekmekçioğlu Hukuk'un yönetmelik açıklamasına göre EKB, binanın tamamı için hazırlanır. Apartmandaki tek bir daireye ayrı belge çıkarılmaz. Bu nedenle belgeyi araştırırken apartman yöneticisiyle görüşmek doğru bir başlangıçtır.

Örneğin dairenizi satmayı düşünüyorsanız, önce binanın mevcut belgesini sorun. Belgenin düzenlenme tarihini ve enerji sınıflarını kontrol edin. Binaya ait belge bulunuyorsa, daire için ayrıca belge gerektiği varsayımıyla hareket etmeyin.

Enerji kimlik belgesi nasıl alınır?

Bakanlığın Çorum duyurusuna göre EKB, Bakanlıkça yetkilendirilmiş uzmanlar ve kuruluşlar üzerinden alınır. Yeni ve mevcut binalarda yetkilendirme koşulları farklılaşabilir. Dolayısıyla hizmet alacağınız kuruluşun ilgili bina türü için yetkili olduğunu doğrulamanız önemlidir.

1. Binanın mevcut EKB'sini mal sahibinden veya apartman yönetiminden sorun.
2. Belge yoksa Bakanlığın meslekihizmetler.csb.gov.tr adresindeki yetkili kuruluş listelerini kontrol edin.
3. Yetkili kuruluştan hizmet kapsamını ve ücret teklifini yazılı olarak isteyin.
4. Binaya ilişkin hazırlanacak bilgi ve belgeleri kuruluşla netleştirin.
5. Düzenlenen EKB'nin bina bilgilerini, sınıflarını ve düzenlenme tarihini kontrol edin.

BEP-TR üzerinden düzenleme yapılması, başvuru sahibinin belgeyi kendisinin hazırlayabileceği anlamına gelmez. İşlemi yetkili uzman yürütür. Enerji kimlik belgesinin yaygınlaşmasına ilişkin haberimiz, konunun bina sahipleri açısından önemini tamamlıyor.

EKB ücreti ne kadar, belge kaç yıl geçerli?

Bakanlığın 2019 tarihli Çorum duyurusunda, hizmet için açıklanmış bir ücret tarifesi bulunmadığı belirtiliyor. Bu rehberin kaynakları, 2026 için doğrulanmış sabit bir ücret sunmuyor. Bu nedenle belirli bir TL bedeli vermek yerine yetkili kuruluşlardan teklif almanızı öneriyoruz.

İltan Ekmekçioğlu Hukuk'un aktardığı yönetmelik hükmüne göre belge, düzenlendiği tarihten itibaren 10 yıl geçerli. Süreyi kontrol ederken satış veya kiralama tarihini değil, belgenin düzenlenme tarihini esas alın. Ayrıca yeni binalarda EKB olmadan yapı kullanma izni verilmiyor.

2026 düzenlemesi hangi yeni belgeleri getirdi?

16 Mayıs 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik, iki belgeyi düzenlemeye ekledi. Bunlar düşük karbonlu bina belgesi ve bina yaşam döngüsü analizi belgesi. Düzenlemenin sayı bilgisi 33255.

Düşük karbonlu bina belgesi için EKB'deki sera gazı emisyon sınıfının en az B olması gerekiyor. Enerji performans sınıfının ise en az C olması şart. Yetkili EKB uzmanları bu belgeyi BEP-TR üzerinden düzenliyor.

Yaşam döngüsü analizi, ham madde temininden yapım ve kullanıma, yıkımdan atık işlemeye uzanan sera gazı emisyonlarını kapsıyor. Böylece değerlendirme, yalnızca binanın kullanım dönemine odaklanmıyor. EKB ile karşılaştırıldığında temel fark, incelenen süreçlerin genişlemesi.

2027'de hangi yeni zorunluluk başlayacak?

Yaşam döngüsü analizi belgesine ilişkin zorunluluk 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Kural, yapı ruhsatı alacak ve yapı inşaat alanı en az 10.000 metrekare olan binaları kapsıyor. Belge, yapı kullanma izni aşamasında EKB ile birlikte ilgili idareye sunulacak.

Ancak kamu yapıları için geçiş istisnası bulunuyor. Kamu kurumlarınca 1 Ocak 2027'den önce yapım işine yönelik ihale kararı veya ihale tarihi alınmış yapılar istisna kapsamında. Bu eşik, tüm mevcut apartmanlara yeni belge zorunluluğu getirildiği şeklinde okunmamalı.

Ev alırken veya kiralarken neleri kontrol etmelisiniz?

EKB'yi yalnızca dosyada bulunması gereken bir evrak olarak değerlendirmeyin. Enerji ve emisyon sınıflarını, konutla ilgili sorularınızı şekillendirmek için kullanın. Ardından enerji tasarrufu önerilerini binanızın koşullarıyla birlikte değerlendirebilirsiniz.

• Mal sahibinden belgenin suretini isteyin.
• Belgedeki bina bilgilerinin ilgili yapıyla eşleştiğini kontrol edin.
• Enerji performansı ve sera gazı emisyon sınıflarını ayrı ayrı inceleyin.
• Düzenlenme tarihini ve geçerlilik süresini kontrol edin.
• Apartman yöneticisiyle mevcut belge ve binanın enerji durumu hakkında konuşun.

EKB hakkında sık sorulan sorular nelerdir?

EKB doğrudan faturamı gösterir mi?

Hayır, EKB binanın yıllık enerji ihtiyacını sınıflandırır. Belgedeki sınıfı, belirli bir dairenin kesin fatura tutarı olarak yorumlamamak gerekir.

Kiracı belgenin bir suretini isteyebilir mi?

Evet, kapsam dahilindeki binanın kiralanması sırasında mal sahibi belgenin suretini kiracıya vermeli. Bakanlığın duyurusu bu yükümlülüğü açıkça belirtiyor.

Düşük karbonlu bina belgesi EKB'nin yerine geçer mi?

Düzenleme bu belgeyi EKB'nin yerine geçen belge olarak tanımlamıyor. Aksine düşük karbonlu bina belgesinin koşullarını EKB'deki enerji ve emisyon sınıflarına bağlıyor.