Yapay zeka iklim bilgisi için hesap vakti

Yapay zeka iklim bilgisi için COP31'de yeni eylem öncelikleri açıklandı. Brezilya, BM ve UNESCO'nun sunduğu çerçeve, yapay zekanın iklim hakkında söylediklerini ve teknolojinin kendi çevresel ayak izini ele alıyor. Ancak duyuru, şirketlerin bu verileri açıkladığını ya da yanlış iklim bilgisinin azaldığını gösteren bir sonuç raporu içermiyor.

Yapay zeka iklim bilgisi ve şirketlere çağrı

Öncelikleri 13 Kasım'da İklim Değişikliğinde Bilgi Bütünlüğü Küresel Girişimi duyurdu. BM'nin açıklamasına göre şirketlerden ilk olarak, sistemlerinin iklim bilgisinin güvenilirliğini nasıl etkilediğini değerlendirmesi isteniyor. Bulguların da yayımlanması bekleniyor.

İkinci talep çevresel verilerle ilgili. Ayrıca enerji tüketimi ile karbon, su ve arazi ayak izlerinin açıklanması isteniyor. Ayak izi, bir teknolojinin kullandığı kaynakların ve yol açtığı karbonun toplam etkisi anlamına geliyor.

Bu iki talep birbirine bağlı. Biri yapay zeka iklim bilgisi üretiminin doğruluğunu sorguluyor, öteki bilgiyi üreten altyapının doğaya yükünü. Çerçeve ikisini tek metinde topluyor.

Devletlerden beklenti farklı. Bilgi bütünlüğünü ulusal yapay zeka stratejilerine ve iklim planlarına dahil etmeye davet ediliyorlar. Yani iklim planı yazan kurumların da bu konuyu metne eklemesi isteniyor.

Afet anlarında hız meselesi

Duyuruda iklim afetleri sırasında yapay zeka üretimi görüntü ve videoların resmi uyarılardan hızlı yayılabileceği belirtiliyor. Dolayısıyla gündem, yalnızca daha fazla veri yayımlamakla sınırlı değil. İnsanların iklim riskleri hakkında güvenilir bilgiye ulaşabilmesi de çerçevenin içinde.

Yapay zeka iklim bilgisi tartışmasında enerji ve iklim politikalarını izleyenler için asıl veri, yapay zeka altyapısının ne kadar elektrik, su ve arazi kullandığı. Duyuru bu rakamları vermiyor, yalnızca açıklanmasını istiyor. Her iki başlıkta da şirketlerin kendi açıklamalarına ihtiyaç var.

Öte yandan Antalya Yapay Zeka Taahhüdü ayrı bir çalışma. O metin altyapıya, kaynak kullanımına ve gönüllü hedeflere odaklanıyordu. Yeni öncelikler ise bilgi bütünlüğü üzerine kurulu.

Reklam ilkeleri ve Almanya'nın fonu

Aynı açıklamada bir reklamcılık ilkeleri belgesi de var. Ayrı bir girişim olan belgeyi Conscious Advertising Network ve Climate Action Against Disinformation hazırladı. Belge, reklam verenlerin bütçelerinin nerede kullanıldığını görebilmesi için reklam tedarik zincirinde şeffaflık istiyor.

Son olarak UNESCO'nun girişim açıklaması, araştırma, bağımsız habercilik ve kamuoyu bilgilendirmesini destekleyen bir küresel fonu da tanımlıyor. Yeni duyuruda Almanya'nın bu fona 2 milyon avro taahhüt ettiği bildiriliyor. Bu tutar, tamamı ödenmiş ya da projelere dağıtılmış finansman olarak açıklanmıyor.