Son kaynak tedarik tarifesi: Faturanız artabilir

EPDK, son kaynak tedarik tarifesi sınırını evler için 1 Ocak 2027'den itibaren yıllık 3 bin kilovatsaate indirdi; yani aylık ortalama 250 kilovatsaatin üzerinde elektrik kullanan haneler daha yüksek bir fiyatla karşılaşabilir. Son kaynak tedarik tarifesi, yıllık tüketimi bu sınırı aşan ve bir tedarik şirketiyle ikili anlaşma (şirketle yapılan özel fiyat sözleşmesi) yapmamış abonelere uygulanan, gerçek maliyete dayalı tarifedir.

Kurumun 30 Ekim'deki Kurul toplantısında alınan karar 31 Ekim'de Resmi Gazete'de yayımlandı. Anadolu Ajansı'nın aktardığı EPDK açıklamasına göre 3 bin kilovatsaatlik tüketim, aylık yaklaşık 820 lira ve üzerindeki bir fatura tutarına karşılık geliyor. Türkiye'deki yaklaşık 44,2 milyon mesken abonesinin 6,5 milyonu, yani yüzde 14,7'si yeni düzenlemeyle yüksek tüketimli gruba girecek.

Son kaynak tedarik tarifesi nedir, nasıl çalışır

Türkiye'de elektrik faturalarının büyük kısmı ulusal tarife üzerinden kesiliyor ve bu tarife devlet tarafından destekleniyor. Ancak 2018'den bu yana her yıl, abone grupları için bir tüketim limiti belirleniyor. Bu limitin altında kalan aboneler düşük tüketimli son kaynak tüketicisi sayılıyor ve ulusal tarifeden yararlanmaya devam ediyor.

Limiti aşan aboneler ise yüksek tüketimli gruba geçiyor. Bu durumda abone, ya bir tedarik şirketiyle ikili anlaşma yapıyor ya da kendisine son kaynak tedarik tarifesi uygulanıyor. Bu tarife, piyasa fiyatlarına ve yenilenebilir enerji destek maliyetine dayanıyor. Ayrıca EPDK kararına göre evler için kullanılan katsayı 1,05, diğer gruplar için ise 1,0938 olarak devam ediyor.

Kısacası amaç, yüksek tüketen abonelerin elektriği destekli fiyattan değil, gerçek maliyetine yakın bir fiyattan almasını sağlamak. EPDK açıklamasında da bu tüketicilerin "desteklenen gruptan çıkarılarak gerçek maliyetlerden elektrik enerjisi tedarik etmeleri" amaçlandığı belirtiliyor. Bununla birlikte ulusal tarifede herhangi bir değişikliğe gidilmedi.

2027 son kaynak limitleri ne kadar

Evler için limit son yıllarda adım adım düşürüldü. 2018-2024 döneminde limitler o kadar yüksekti ki neredeyse tüm haneler ulusal tarifede kalıyordu. Sonrasında sınır 2025'te 5 bin, 2026'da ise 4 bin kilovatsaate çekildi. 2027 için ise 3 bin kilovatsaat olarak belirlendi.

• Mesken aboneleri: yıllık 3.000 kWh (2026'da 4.000 kWh)
• Sanayi, kamu ve özel hizmetler, aydınlatma ve diğer abone grupları: yıllık 15.000 kWh (değişmedi)
• Tarımsal faaliyetler: değişiklik yok, bu gruptaki tüketiciler düzenlemeden etkilenmiyor

Öte yandan bazı gruplar düzenlemenin dışında tutuldu. Mesken abone grubunda yer alan camiler, ibadethaneler, cemevleri ve dernekler bunlardan biri. Ayrıca şehit aileleri, muharip ve malul gaziler, köy içme suları, AFAD'a ait geçici barınma merkezleri ve diyaliz destek ünitesi, solunum cihazı gibi yaşam destek cihazlarına bağımlı tüketiciler de etkilenmeyecek.

Yeni tarifeye ne zaman geçilir

Burada en çok merak edilen nokta zamanlama. EPDK'ya göre 2027 yılında ya da bir önceki takvim yılı olan 2026'da limit aşılırsa, limitin aşıldığı ayı takip eden üçüncü ayın ilk gününden itibaren yüksek tüketimli tarife uygulanıyor. Dolayısıyla 2026 tüketiminiz de hesaba katılıyor.

• Ekim 2026 faturasıyla 2026 tüketimi 3.000 kWh'yi ilk kez aşan bir hane için 1 Ocak 2027
• Aralık 2026 faturasıyla limiti ilk kez aşan bir hane için 1 Mart 2027
• 2026'da limitin altında kalıp Haziran 2027 faturasıyla limiti aşan bir hane için 1 Eylül 2027
• Saatlik okuması yapılan ve 31 Temmuz 2027 23.59 okumasıyla limiti aşan bir hane için 1 Ekim 2027

Yani limiti aştığınız an fiyat değişmiyor; arada iki tam aylık bir süre bulunuyor. Bu nedenle yıl içindeki tüketiminizi takip etmek, olası geçişi önceden görmenizi sağlıyor.

Limiti aşıp aşmadığınızı nasıl anlarsınız

En basit yol, son 12 aylık faturalarınızdaki tüketim miktarlarını toplamak. Faturalarda kilovatsaat cinsinden tüketim yazıyor. Ayrıca birçok tedarik şirketinin çevrim içi işlem merkezinde geçmiş tüketimleri görmek mümkün. Toplam 3 bin kilovatsaati geçiyorsa ya da geçmeye yakınsa, 2027 için hazırlık yapmanız gerekiyor.

Ortalama değerler de fikir verebilir. Aylık 250 kilovatsaat sınırı, özellikle elektrikli ısıtma, klima ya da elektrikli su ısıtıcısı kullanan kalabalık hanelerde kolayca aşılabilir. Örneğin kışın elektrikli ısıtıcıyla ısınan bir evde aylık tüketim bu seviyenin üzerine çıkabiliyor.

Elektrikli araç sahipleri için ne anlama geliyor

Evde elektrikli otomobil şarj eden haneler bu değişiklikten en çok etkilenecek gruplardan biri. Basit bir örnek hesapla, yılda 15 bin kilometre yapan ve 100 kilometrede ortalama 17 kilovatsaat tüketen bir otomobil, yalnızca şarj için yılda yaklaşık 2.550 kilovatsaat çekiyor. Bu da evin normal tüketimiyle birlikte 3 bin kilovatsaatlik sınırın büyük olasılıkla aşılması demek.

Bu nedenle evde şarj eden kullanıcıların, aracın tüketimini ayrı bir sayaçla ya da şarj cihazının uygulamasıyla izlemesi yararlı olacak. Bununla birlikte halka açık şarj istasyonlarında ödenen ücret ev faturasına yansımadığı için hesabı ayrı tutmak gerekiyor.

Benzer bir durum ısı pompası kullanan evler için de geçerli. Isı pompası doğalgaza göre verimli bir ısınma yöntemi olsa da tüketimi elektrik faturasına yansıyor. Dolayısıyla elektrikle ısınmaya geçmeyi düşünen hanelerin, yıllık tüketimin 3 bin kilovatsaati aşıp aşmayacağını hesaba katarak karar vermesi gerekiyor. Üstelik kış aylarında tüketim yazın göre belirgin biçimde yükseliyor.

Faturayı düşürmek için neler yapılabilir

İlk seçenek, tüketimi azaltmak. Küçük alışkanlıklar bile fark yaratabiliyor; örneğin termostat ayarının fatura üzerindeki etkisini daha önce ayrıntılı olarak ele almıştık. Ayrıca eski beyaz eşyaları verimli modellerle değiştirmek de yıllık tüketimi düşürebilir.

İkinci seçenek, bir tedarik şirketiyle ikili anlaşma yapmak. Limiti aşan aboneler son kaynak tarifesi yerine serbest piyasadan teklif alabiliyor. Ancak teklifleri karşılaştırırken birim fiyatın yanı sıra sözleşme süresine ve cayma koşullarına da bakmak gerekiyor.

Üçüncü seçenek ise kendi elektriğini üretmek. Müstakil evlerde çatı güneş paneli, tüketimin bir bölümünü karşılayabiliyor. Kurulumdan önce çatı güneş paneli maliyet hesabını yapmak, yatırımın kaç yılda geri döneceğini görmenizi sağlar.

Bu alan Türkiye'de hızla büyüyor. Nitekim lisanssız kurulu gücün yüzde 92'si güneşte bulunuyor. Apartmanlarda ise ortak çatı projeleri ve yönetim kararı gerektiği için süreç daha uzun sürebiliyor.

Sık sorulan sorular

Limit kişi başına mı, abone başına mı?

Limit, sayaç ve abonelik bazında uygulanıyor. Yani kalabalık bir hanede tek bir sayaç varsa tüm evin tüketimi birlikte hesaplanıyor. Bu nedenle kalabalık aileler, aynı alışkanlıklara sahip küçük hanelere göre sınıra daha hızlı yaklaşabiliyor.

Ulusal tarife zamlanacak mı?

EPDK'nın açıklamasına göre bu düzenlemeyle ulusal tarifede değişikliğe gidilmedi. Dolayısıyla limitin altında kalan haneler için mevcut tarife yapısı sürüyor. Bununla birlikte tarifeler dönemsel olarak ayrıca güncellenebiliyor.

Limiti bir kez aşan hane ulusal tarifeye geri dönebilir mi?

Geri dönüş koşulları EPDK'nın tarife düzenlemelerinde belirleniyor. Bu yüzden kendi durumunuz için tedarik şirketinize ya da EPDK'nın çağrı merkezine danışmanız en doğru bilgiyi verecektir. Öte yandan tüketimi limitin altına çekmek, her durumda faturayı düşürmenin en güvenli yolu.

Sonuç olarak ne yapmalı

Son 12 aylık tüketiminizi hesaplayın, 3 bin kilovatsaatin üzerindeyseniz geçiş tarihinizi tahmin edin ve tedarik şirketlerinden teklif alın. Bunun yanında tüketimi azaltacak adımları şimdiden atmak, 2027 faturalarında sürpriz yaşamamanın en güvenli yolu olacak.