Kazakistan rüzgar enerjisi: Kömürden ucuz

Kazakistan rüzgar enerjisi potansiyeli, yeni kömür santrali kurmaktan daha ucuz bir yol sunuyor. Enerji düşünce kuruluşu Ember'in 3 Kasım'da yayımladığı analize göre rüzgar, güneş ve küçük bir bataryayı birleştiren hibrit santraller, ülkenin tipik elektrik talebinin yüzde 70-90'ını megavatsaat başına ortalama 56 dolara karşılayabilir. Buna karşılık yeni kömür santrallerinin maliyeti 70 ila 170 dolar arasında.

Ember'in açıkladığı modelleme, Kazakistan'da talep merkezlerine ve mevcut hatlara yakın 15 sahanın hava verilerine dayanıyor. Ayrıca kurum, farklı rüzgar, güneş ve batarya kapasitelerini birleştiren 125 santral yapılandırmasının saatlik üretimini 30 yıllık proje ömrü boyunca simüle etti.

Kazakistan rüzgar enerjisi neden öne çıkıyor

Çünkü ülke, dünyanın en güçlü rüzgar kaynaklarından birine sahip. Ember'e göre Kazakistan topraklarının yaklaşık yüzde 66'sında, yerden 100 metre yükseklikte ortalama rüzgar hızı saniyede 7 metrenin üzerinde. Örneğin Almanya'da bu oran üçte birin altında. Buna rağmen rüzgar 2025'te ülke elektriğinin yalnızca yüzde 4,4'ünü üretti; dünya ortalaması ise yüzde 8,6.

Peki maliyet nasıl oluşuyor? Öncelikle en iyi sonuç veren santraller farklı bir tasarım izliyor. Yani talebin her saat karşılayabileceğinden daha fazla rüzgar ve güneş kapasitesi kuruyor. Bu santrallerde üretim maliyeti ortalama 45 dolar; üstelik bu rakam Kazakistan'ın son rüzgar ihaleleriyle de uyumlu. Bununla birlikte kesintisiz arz sağlamak yaklaşık 11 dolar ekleyerek toplamı 56 dolara çıkarıyor.

Kömür bağımlılığı ve artan talep

Kazakistan'ın elektrik talebi 2020-2025 döneminde yüzde 16 artarak 107,3 teravatsaatten 124,6 teravatsaate çıktı. Ayrıca ülke 2022'den bu yana net elektrik ithalatçısı. Üstelik kömür 2025'te üretimin yüzde 62'sini sağladı ve kömür santrallerinin yaş ortalaması 50'nin üzerinde. FutureFlow.Life'ta daha önce Kazakistan'ın yenilenebilir enerji üretimindeki artışı da aktarmıştık.

Öte yandan ülkenin 2030 için yenilenebilir enerjiden yüzde 15 pay hedefi bulunuyor. Ancak bu tarihten sonrası için rüzgar ve güneşe özel bir hedef yok. Bu nedenle Ember, yatırımcılara güven vermek için 2030 sonrası net bir hedef belirlenmesini ve esnekliği ödüllendiren piyasa kuralları getirilmesini öneriyor. Bölgedeki diğer adımlar için Azerbaycan, Kazakistan ve Özbekistan'ın yeşil enerji ihracatı planlarına da bakabilirsiniz.

Türkiye için ne anlama geliyor

Kısacası analiz, rüzgarı güneş ve bataryayla birleştiren hibrit santrallerin kömürle maliyet açısından rekabet edebildiğini gösteriyor. Benzer şekilde Türkiye de son dönemde YEKA RES-2026 ile 1.500 MW rüzgar kapasitesini şirketlere dağıttı. Dolayısıyla depolamalı hibrit modeller, Türkiye'nin rüzgar yatırımlarında da daha sık konuşulabilir.