Güneş ve rüzgar enerjisi, kesintisiz elektriği beşte bir ucuzlatıyor
Batarya ihtiyacı, Kanada'da 24 saatten 10 saate iniyor. Türkiye için özel veri sunmayan analiz, üretim çeşitliliğinin maliyete etkisini gösteriyor.

- Rüzgar eklenince talebin %90'ını karşılamanın medyan maliyeti 105 dolar/MWh'ten 86 dolar/MWh'e düşüyor.
- Batarya ve az miktarda yedek üretimle tüm talebi karşılamanın medyan maliyeti 89 dolar/MWh.
- Model, sabit talep üzerinden stres testi yapıyor ve Türkiye'ye özel sonuç vermiyor.
Ember'in analizinde güneş ve bataryayla 105 dolar/MWh olan medyan maliyet, rüzgar eklenince 86 dolar/MWh'e iniyor. Daan Walter imzalı çalışma, 13 Kasım 2026'da yayımlandı. Güneş ve rüzgar enerjisi, talebin %90'ını karşılayan bu sistemde maliyeti yaklaşık beşte bir düşürüyor.
Tasarruf, bataryaların ucuzlamasından değil, üretim kaynaklarının birbirini tamamlamasından geliyor. Böylece sistem, güneşin yetersiz kaldığı dönemleri karşılamak için daha az batarya kapasitesine ihtiyaç duyuyor. MWh, enerji miktarını gösterir. Dolar/MWh ise birim enerjinin maliyetidir.

Tüm talebi karşılayan kesintisiz güneş ve rüzgar elektriğinin medyan maliyeti ise 89 dolar/MWh. Ancak bu hesapta bataryaların yanında az miktarda yedek üretim de bulunuyor. Gaz türbini veya dizel jeneratör, yenilenebilir üretimle depolamanın yetmediği son açıkları kapatıyor.
Güneş ve rüzgar enerjisi neden birbirini tamamlıyor?
Güneş ve rüzgar, farklı saatlerde ve mevsimlerde üretim yapıyor. Örneğin Almanya'da rüzgar, yıllık üretiminin %44'ünü Kasım ile Şubat arasında sağlıyor. Güneşte aynı dönemin payı ise %12 düzeyinde kalıyor.
Avrupa'daki güneş üretimi durgunluklarının neredeyse tamamı bu kış aylarına denk geliyor. Buna karşın rüzgar durgunluklarının yalnız sekizde biri aynı dönemde yaşanıyor. Böylece rüzgar, güneş üretiminin mevsimsel açığını doğrudan azaltabiliyor.
Kuzey bölgelerde rüzgar eklenmesi, talebin %90'ını karşılama maliyetini yaklaşık beşte iki düşürüyor. Ekvatora yakın bölgelerde ise güneş ve batarya zaten daha elverişli olduğundan maliyet katkısı sınırlı kalıyor. Karşılaştırmanın önemli noktası, tek başına ucuz üretim yerine ihtiyaç anında sağlanan elektriğin maliyeti.
Dunkelflaute ne sıklıkla yaşanıyor?
Dunkelflaute, Almancada karanlık ve rüzgarsız dönem için kullanılan terim. Analiz, yedi gün boyunca üretimin uzun dönem ortalamasının yarısının altında kalmasını durgunluk haftası sayıyor. Dolayısıyla kısa süreli hava değişimleriyle uzun üretim açıklarını birbirinden ayırıyor.
Talep ağırlıklı dünya ortalamasında yalnız güneş durgunluğu, yılda yaklaşık dört kez yaşanıyor. İki kaynağın aynı hafta durgunlaşması ise yaklaşık dört yılda bir görülüyor. Ancak bu küresel ortalama, her bölgenin aynı sıklığı yaşayacağını söylemiyor.
Finansman maliyeti hesabı nasıl değiştiriyor?
Model, kaynakları ve teknolojileri karşılaştırabilmek için her yerde %7 sermaye maliyeti kullanıyor. Bununla birlikte bölgesel finansman koşulları, başlangıç yatırımı yüksek sistemlerde sonucu belirgin biçimde değiştiriyor. Avrupa'da yerel sermaye maliyetiyle hesaplanan değer, 99 dolar/MWh'ten 104 dolar/MWh'e çıkıyor.
Afrika'da aynı düzeltme, maliyeti 76 dolar/MWh'ten 126 dolar/MWh'e yükseltiyor. Aradaki fark, güneş veya rüzgar kaynağının zayıflığından değil, pahalı finansmandan kaynaklanıyor. Böylece ekipman seçiminin yanında yatırımın hangi koşullarda finanse edildiği de önem kazanıyor.
Modelin sınırları ve Türkiye açısından karşılığı ne?
Çalışma, 2015 ile 2024 arasındaki on yıllık hava verisini kullanıyor. Hesaplar ayrıca 2026 maliyetlerine ve sabit 2026 dolarına dayanıyor. Her saat aynı taban yük talebini kullanan model, bir stres testi sunuyor, tahmin yapmıyor.
2050 projeksiyonunda ise kesintisiz güneş ve rüzgar elektriğinin medyan maliyeti 52 dolar/MWh'e geriliyor. Başlangıç değeri, 89 dolar/MWh. Karada rüzgarın kurulum maliyeti, geçmişte kapasitenin her ikiye katlanışında %25 düştü.
Analiz, Türkiye'ye özel maliyet veya depolama süresi vermiyor. Türkiye'de de güneş üretimi kışın azalırken depolamalı yenilenebilir yatırımlar gündemde. Bu nedenle yatırım değerlendirmelerinde yalnız panel veya türbin fiyatına değil, kaynakların birlikte üretim profiline bakmak önem taşıyor.
Batarya depolama ihtiyacı ne kadar azalıyor?
Rüzgar, uzun üretim açıklarını daraltarak gerekli batarya süresini azaltıyor. Enerji depolama sistemlerinin rolü burada üretimi ihtiyaç saatlerine taşımak. Tablodaki saatler, bataryanın sabit yükü karşılayabileceği enerji kapasitesini ifade ediyor.
Bu sistem yaklaşımı, Kazakistan'da hibrit santral maliyetleri tartışmasında da ilgili karşılaştırma başlığı. Ancak aşağıdaki değerler, Ember modelinde talebin %90'ını karşılama hedefi için hesaplanıyor. Hindistan örneğinde ise rüzgar eklenmesi, gereken depolama süresini değiştirmiyor.
| Bölge | Güneş ve batarya ile gereken süre | Rüzgar eklendiğinde gereken süre |
|---|---|---|
| Kanada | 24 saat | 10 saat |
| ABD | 20 saat | 12 saat |
| Avrupa | 20 saat | 12 saat |
| Çin | 18 saat | 12 saat |
| Hindistan | 14 saat | 14 saat |
Haberde hata mı var?Bize bildirin
Senin fikrin ne?
Bu gelişme hakkında sen ne düşünüyorsun?
Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.