COP31 elektrifikasyon hedefi Antalya'da: 2035 için %35 öneriliyor

COP31 elektrifikasyon hedefi, küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payını 2035'e kadar %35'e çıkarmayı amaçlıyor. COP31 Başkanlığı'nın konsept notuna göre pay, 2026'da yaklaşık %23 düzeyinde. Antalya'daki konferans 9 Kasım 2026'da başladı ve 20 Kasım'a kadar sürecek.

COP31 Başkanlığı'nın 24 Ağustos 2026 tarihli tematik gün programında 10 Kasım, Enerji ve Ulaşım günü olarak belirlendi. Ancak 35'te 35 adıyla anılan girişim, müzakere edilen bağlayıcı bir karar değil. Başkanlığın 9 Haziran 2026'da Bonn'da duyurduğu hedef, COP31 Eylem Gündemi kapsamındaki gönüllü bir taahhüt.

35'te 35 hedefi tam olarak ne söylüyor?

Hedef, küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2035'e kadar %35'e ulaşması. COP31 Başkanlığı 21 Eylül 2026'da New York'ta taahhüt metnini paylaştı. Metin, ülkelerin farklı koşullarını ve izleyebilecekleri yolları kabul ediyor.

Başkanlığın konsept notunda aktarılan IRENA analizine göre, 1,5 dereceyle uyumlu bir yolda elektriğin payı 2035'te %35'i, 2050'de ise %50'yi aşmalı. Bununla birlikte hedef, elektrik kullanımındaki artışın tek başına temiz enerji anlamına geldiğini göstermiyor. Elektriğin üretim kaynağı, iklim etkisini belirleyen önemli unsurlardan biri.

Konsept notu, şebekelerin genişletilmesi, enerji depolama, yenilenebilir enerji ve talep esnekliğinin rolünü vurguluyor. IEA'nın Electricity 2026 raporuna dayanan notta, küresel elektrik talebinin 2026 ile 2030 arasında yılda ortalama %3,6 artacağı aktarılıyor. Bu artışta sanayi, elektrikli araçlar, soğutma ve veri merkezlerinin etkili olması bekleniyor.

Elektrikli araç ve ısı pompası sahipleri için ne değişir?

Elektrikleşme, ulaşımda elektrikli araçları, binalarda ısı pompalarını ve sanayide elektrikli süreçleri kapsıyor. Bu nedenle hedefin ilerlemesi, elektrikli araçların yaygınlaşmasının yanı sıra binaların ve sanayinin enerji kullanımındaki değişimle de ilgili.

Başkanlığın 21 Eylül tarihli duyurusu, ilerlemeyi izleyecek küresel bir mekanizma ve uygulama forumu planlıyor. Gelişmekte olan ülkelerin şebeke yatırımlarına erişimini desteklemek de girişimler arasında. Ayrıca binalarda enerji kullanım yoğunluğunu 2035'e kadar en az %25 azaltmaya yönelik bir sözleşme duyuruldu. Bu girişimler tüketicilere doğrudan fiyat indirimi veya yeni bir hak vadetmiyor.

Isı pompasının çalışma biçimi ve elektrik tüketimi, bu teknoloji hakkında karar verirken dikkate alınabilecek başlıklardan. Isı pompası nedir ve nasıl çalışır?

Türkiye bu hedefin neresinde?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 5 Kasım 2026'da Milli Enerji 2040 sunumunu yaptı. Anadolu Ajansı'nın aynı gün yayımladığı habere göre Bayraktar, Türkiye'nin 2040'ta %36 elektrikleşmeye ulaşmasını hedeflediklerini söyledi.

Bayraktar, Türkiye'nin COP31'de dünya kamuoyuna sunacağı hedefin 2035'te %35 elektrikleşme olduğunu söyledi. Bu ifade, Türkiye'nin ulusal 2035 hedefinin açıklandığı anlamına gelmiyor. Milli Enerji 2040 planı, Türkiye'nin 2040 görünümünü ve sektörlere yönelik hedeflerini de içeriyor. Milli Enerji 2040 hedefleri hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Bayraktar'ın paylaştığı plana göre 2040'ta sanayide elektrikleşmenin %28'den %33'e, konutlarda ise %22'den %30'a çıkarılması hedefleniyor. Buna ek olarak ulaştırmada elektrikleşme oranının %1'in altından %24'e yükseltilmesi planlanıyor. Türkiye'nin elektrikleşme hedefleri, küresel 35'te 35 taahhüdüyle aynı bağlamda ele alınsa da farklı tarihlere ve kapsamlara sahip.

IRENA'nın elektrifikasyon ve yenilenebilir enerji değerlendirmeleri, elektrik kullanımındaki artışın enerji dönüşümüyle ilişkisini anlamaya yardımcı olabilir. IRENA'nın elektrifikasyon raporu bu açıdan ek bağlam sunuyor.

Bu hedefin iklim etkisi, elektriğin hangi kaynaklardan üretildiğine bağlı. Dolayısıyla şebeke, depolama ve yenilenebilir enerji yatırımlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. COP31 Başkanlığının 35'te 35 duyurusu, taahhüdün kapsamını ve destek girişimlerini açıklıyor.