2040 enerji vizyonu: 175 GW güneş ve rüzgar

Türkiye, 2040 enerji vizyonu çerçevesinde güneş ve rüzgarda 175 GW kurulu güce ulaşmayı hedefliyor. Buna göre ülkenin toplam kurulu gücü bugünkü 123 GW'tan 281 GW'a çıkacak. Ayrıca yenilenebilirlerin kurulu güçteki payının yüzde 63'ten yüzde 77'ye yükselmesi planlanıyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, planı bu hafta başında tanıttı. Tanıtım, 9 Kasım'da Antalya'da başlayacak COP31 zirvesinin hemen öncesine denk geldi. Bu nedenle ülkenin yeni enerji yol haritası, zirveden önce kamuoyuyla paylaşılmış oldu.

2040 enerji vizyonu rakamlarla neler öngörüyor?

Plan yalnızca kurulu güç artışını değil, şebekenin esnekliğini de kapsıyor. Bu nedenle depolama ve ara bağlantı hedefleri de listede yer alıyor. Öne çıkan başlıklar şöyle:

• Toplam kurulu güç: 123 GW'tan 281 GW'a
• Yenilenebilir payı: yüzde 63'ten yüzde 77'ye
• Güneş ve rüzgar: 175 GW
• Depolama ihtiyacı: 140 GWh
• Ara bağlantı kapasitesi: 5,4 GW'tan 15 GW'a
• Nükleer kapasite: 10 GW

Ara bağlantı hedefine gelecek on yılın sonuna kadar ulaşılması planlanıyor. Ayrıca ulusal üretimin yüzde 92'ye, elektrifikasyonun ise yüzde 36'ya çıkarılması hedefleniyor. Elektrifikasyon, yani elektriğin enerji kullanımındaki payı, planda ayrı bir başlık olarak yer alıyor.

Dağıtık üretim ve 190 milyar dolarlık yatırım

Bayraktar'a göre 2040 enerji vizyonu kapsamındaki 281 GW hedefine birkaç yolla ulaşılacak. Bunlar arasında YEKA programı, yurt dışındaki projeler, kapasite artışları ve yenilemeler yer alıyor. Üstelik mevcut santrallere hibrit kapasite de eklenecek. YEKA, yani Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları programı, bu planın önemli ayaklarından biri.

Bakan, 1 MW'a kadar olan dağıtık sistemlerin de önemli bir odak olacağını söyledi. Savaşlar ve krizler, dağıtık üretimi çok hayati hale getirdi. Bayraktar bunu "yerinde üretim, yerinde tüketim" diye özetledi. Ona göre savaşlarda enerji altyapıları ana hedef oluyor, bu yüzden üretimin dağıtılması stratejik anlam taşıyor. Dolayısıyla 1 MW altındaki küçük santrallerin daha yoğun kurulması amaçlanıyor.

Yatırım tarafındaki rakam ise büyük. Bayraktar, 281 GW hedefi için yaklaşık 190 milyar dolar gerektiğini belirtti. Bu tutarın yaklaşık 100 milyar dolarının ek güneş ve rüzgar projelerine gitmesi bekleniyor.

Güneşte son durum ve YEKA ihalesi

Yeni yol haritası, mevcut bir hedefin ardından geliyor. Türkiye'nin 2035 için güneş ve rüzgarda toplam 120 GW hedefi bulunuyor. Buna karşın 2040 enerji vizyonu, bu eşiği 175 GW'a taşıyor.

Güneşte kümülatif kurulu güç, 2026'nın ilk yarısının sonunda yaklaşık 26,9 GW'a ulaştı. Yılın ilk altı ayında 2,1 GW eklendi. Öte yandan 2025 boyunca devreye giren güneş kapasitesi 4,7 GW oldu.

Son YEKA ihalesi de bu hafta başında sonuçlandı. İhalede 11 projeyle toplam 785 MW güneş kapasitesi verildi. Vizyonun hedef yılı 2040, COP31 ise 9 Kasım'da Antalya'da başlayacak.