Neilston bataryası, devreye girdi

Statkraft, 12 Kasım 2026 tarihli duyurusunda İskoçya'daki Neilston Greener Grid Park projesinin ilk fazını devreye aldığını açıkladı. 50 MW gücündeki şebeke oluşturan batarya, Birleşik Krallık'ta ticari işletmeye giren ilk projelerden biri. Statkraft AS, 13 Kasım 2026 tarihli basın bülteninde de bu bilgiyi paylaştı, bataryanın enerji kapasitesi yani MWh değeri açıklanmadı.

MW, sistemin anlık güç kapasitesini ifade eder. MWh ise depolayabildiği enerji miktarını gösterir. Bu nedenle 50 MW bilgisi, bataryanın ne kadar süreyle enerji sağlayabileceğini tek başına göstermiyor. Statkraft, projenin ilk fazına ilişkin bu süreyi hesaplamaya yarayacak kapasite bilgisini paylaşmadı.

Şebeke oluşturan batarya, şebekeyi nasıl destekliyor?

Elektrik şebekesi, üretim ile tüketim arasındaki dengenin bozulduğu durumlarda kararlılığını korumalı. Statkraft'ın açıklamasına göre geleneksel sistemlerde fosil yakıtlı ve hidroelektrik santrallerdeki büyük dönen türbinler bu kararlılığa katkı sağlıyordu. Türbinlerin dönme enerjisi, eylemsizlik olarak adlandırılıyor.

Rüzgar ve güneş enerjisinin şebekedeki payı arttıkça bu dönen kütlelerin katkısı azalabiliyor. Bununla birlikte şebekede bir bozulma yaşandığında şebeke oluşturan batarya kararlılık hizmeti sunabiliyor. Statkraft, batarya enerji depolama sistemlerinin (BESS) frekans tepkisi, gerilim kontrolü ve dengeleme hizmetleri de verebildiğini belirtiyor.

Statkraft'ın duyurusu, şebeke izleyen bataryalarla teknik bir karşılaştırma sunmuyor. Bu nedenle Neilston sisteminin farkı, şirketin verdiği tanımla sınırlı tutulmalı: şebekedeki bozulmalarda kararlılık hizmeti sağlaması.

Neilston projesi neden öne çıkıyor?

Statkraft, Neilston'ı Birleşik Krallık'ta ticari işletmeye alınan ilk şebeke oluşturan batarya projelerinden biri olarak tanımlıyor. Şirketin aktardığı İngiltere hükümeti istatistiğine göre yenilenebilir kaynaklar, Birleşik Krallık elektrik üretiminin %55,8'ini karşılıyor. Bu oran, üretim kaynakları çeşitlendikçe şebeke kararlılığı hizmetlerinin de önem kazandığına işaret ediyor.

Şirketin Birleşik Krallık ve İrlanda'daki batarya ve senkron kompansatör projelerinden oluşan portföyü 2 GW'ı aşıyor. Statkraft, 2006'dan bu yana Birleşik Krallık'ın yenilenebilir enerji altyapısına 2 milyar sterlinden fazla yatırım yaptığını bildiriyor. Ancak portföy rakamı, Neilston tesisinin kapasitesini değil, şirketin iki ülkedeki projelerinin toplamını anlatıyor.

Statkraft'ın 12 Kasım tarihli duyurusuna göre şirket, İskoçya'daki Coylton'da ikinci bir şebeke oluşturan batarya inşa ediyor. Swansea ve Necton'daki senkron kompansatör projeleri ise NESO Stability Pathfinder Three programı kapsamında ilerliyor. Senkron kompansatörler, şirketin açıklamasında bataryalardan ayrı projeler olarak sıralanıyor.

Türkiye için bu gelişme ne ifade ediyor?

Neilston projesi İskoçya'da yer alıyor ve duyuruda Türkiye'ye yönelik bir proje, fiyat ya da mevzuat bilgisi bulunmuyor. Yine de yenilenebilir kaynakların payı yükseldikçe üretim değişimlerini yönetmek ve şebeke kararlılığını desteklemek daha önemli hale geliyor. Türkiye'deki uygulamalar hakkında bu kaynaklardan hareketle özel bir sonuç çıkarmak mümkün değil.

Bataryaların çalışma prensipleri ve enerji depolama sistemleri hakkında daha fazla bilgi için enerji depolama nedir yazımızı okuyabilirsiniz.