RPACA ile Pasifik'te iklim hesabı başladı

RPACA programı, 11 Kasım'da Antalya'daki COP31 kapsamında resmen başlatıldı. Asya Kalkınma Bankası (ADB), 14 Pasifik ada ekonomisinde iklim uyumu için 1 milyar doları aşan finansmanı harekete geçirmeyi hedefliyor. Oysa onaylanan tutar bu hedefin altında: Yeşil İklim Fonu (GCF) 250 milyon dolarlık hibeyi onayladı.

RPACA'nın odağı dayanıklı altyapı

Programı ADB ve GCF'nin yanı sıra Cook Adaları ile Palau hükümetleri ve ortakları birlikte başlattı. Odakta yükselen deniz seviyesi ve şiddetli hava olayları var. Yollar, su kaynakları, enerji sistemleri ve kıyı koruma altyapısı bu risklere karşı güçlendirilecek.

Buradaki kilit kavram dayanıklılık, yani altyapının yükselen deniz seviyesi ve şiddetli hava olaylarına rağmen çalışmayı sürdürebilmesi. İklim uyumu, yani değişen iklime karşı önceden hazırlık yapmak, programın temel çerçevesi. Enerji sistemleri de yollar ve su kaynaklarıyla aynı başlıkta yer alıyor.

RPACA, uyumu birbirinden kopuk tekil projeler yerine sektörler arası yatırım programlarıyla ele almayı amaçlıyor. Böylece yol, su ve enerji ayrı başlıklar olsa da aynı programda birlikte planlanıyor. Bölgesel yatırımlar koordine edilirken katılan hükümetler önceliklerini kendi ihtiyaçlarına göre belirleyecek. Program tek bir ülkeyle sınırlı değil, 14 Pasifik ekonomisine yayılıyor.

Kapsamda para dışında kapasite de var. Ülkelerin proje hazırlama, finansal yönetim ve uzun vadeli uygulama gücü de güçlendirilecek. RPACA, yalnızca altyapı harcaması değil; projeleri hazırlama, parayı yönetme ve yıllarca sürdürme becerisini de içeriyor.

Hibe, hedef ve ulaşılacak kişi sayısı

ADB Başkanı Masato Kanda'nın açılış konuşması, GCF hibesiyle birlikte 800 milyon doları aşan planlı ADB yatırımına işaret ediyor. Planlanan kaynaklar arasında ADB hibeleri, düşük faizli krediler ve diğer finansman araçları var. Bu rakam, ADB'nin program için ayırmayı planladığı payı gösteriyor.

Hibe onayı, program bütçesinin tamamının ülkelere aktarıldığı ya da projelerde harcandığı anlamına gelmiyor. Rakamlar şöyle ayrışıyor:

• 1 milyar doları aşan finansman: harekete geçirilmesi hedeflenen toplam
• 800 milyon doları aşan ADB yatırımı: planlı
• 250 milyon dolar: GCF'nin onayladığı hibe

GCF İcra Direktörü Mafalda Duarte, programın 3,7 milyon Pasifik adalısına ulaşmasının öngörüldüğünü aktardı. Bu sayı geleceğe dönük bir hedef. Dayanıklılığı şimdiden artırılmış ya da afetlerden korunmuş kişi sayısını göstermiyor.

Minderoo fonuyla karıştırılmamalı

Minderoo'nun Pasifik Dayanıklılık Fonu taahhüdü ayrı bir finansman mekanizması. Bu fonun tutarları RPACA'nın rakamlarına eklenmemeli. İki girişimi tek bir Pasifik iklim bütçesi gibi toplamak yanlış olur. Her girişimin onay, taahhüt ve uygulama aşaması kendi belgeleri üzerinden izlenmeli.