Kamu enerji Ar-Ge harcamaları 54,4 milyar dolar

Küresel kamu enerji Ar-Ge harcamaları 2024'te yaklaşık 54,4 milyar dolara ulaştı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), bu rakamı Enerji Teknolojileri Ar-Ge ve Gösterim Bütçeleri veri setinin nihai sürümüyle duyurdu. Ayrıca rakam, 2017'den beri süren yükseliş eğilimini doğruluyor.

Ücretsiz olan veri tabanı, 2026 yılına kadar uzanan kamu enerji Ar-Ge ve gösterim harcamalarını içeriyor. Veriler, ulusal yönetimlerin gönderdiği raporlara dayanıyor. Üstelik IEA üyesi ülkelere ait elli yılı aşkın bir geçmişi kapsıyor. Böylece teknoloji önceliklerinin ve harcama eğilimlerinin zaman içinde nasıl değiştiği görülebiliyor.

Kamu enerji Ar-Ge harcamaları ve büyüme hızı

Uzun vadeli artış sürüyor, ancak büyüme hızı yavaşladı. Kamu enerji Ar-Ge harcamaları 2024'te, 2023'teki zirveye göre %2 geriledi. Bu düşüş kısmen 2023 AB bütçesindeki büyük gösterim taahhütleriyle ilişkilendiriliyor. Ayrıca ABD'deki federal kesintiler de bu düşüşle ilişkilendiriliyor. Bunun yanı sıra büyümeyi ağırlıklı olarak Avrupa, ABD ve Çin taşıdı.

Ekonominin büyüklüğüne oranla bakınca tablo farklı görünüyor. IEA üyesi ülkelerde kamu enerji Ar-Ge'si GSYH'nın yaklaşık %0,05'ine denk geliyor. Oysa 1970'lerdeki petrol şoku sonrasında bu oran %0,1 düzeyindeydi. Dolayısıyla bugünkü pay, o dönemin belirgin şekilde altında kalıyor. Bu fark, enerji Ar-Ge'sine ayrılan payın uzun vadede küçüldüğünü gösteriyor.

Harcamaların beşte dördü düşük emisyonlu teknolojilere

Son yıllarda kamu harcamalarının yaklaşık beşte dördü, yani yaklaşık %80'i düşük emisyonlu teknolojilere yöneldi. Bu kategori ayrıca enerji verimliliği, yenilenebilirler, nükleer, hidrojen ve yakıt hücreleri, şebekeler ve depolamayı kapsıyor. Bu nedenle kamu enerji Ar-Ge harcamalarının ağırlığı düşük emisyonlu alanlarda toplanıyor.

Enerji verimliliği en büyük kategori

Enerji verimliliği birçok dönemde en büyük tek kategori oldu. Üstelik IEA üyelerinde bu alanın payı yakın dönemde yaklaşık %30'a kadar çıkabiliyor. Nükleerin payı ise 1974'te %76 civarındaydı. Ancak 2020'lerde bu pay önemli ölçüde geriledi. Öte yandan yenilenebilir enerji ve hidrojenin payları yükselirken fosil yakıtların payı düştü.

Sınıflandırmaya yeni başlıklar eklendi

Güncellenmiş sınıflandırmaya 2025'ten itibaren kritik mineraller ve endüstriyel elektrifikasyon da eklendi. Ayrıca batarya, hidrojen ve CO₂ yakalama tahsisi netleştirildi. Enerji dönüşümünü izleyenler için bu ayrım önemli, çünkü hükümetlerin hangi teknolojilere kaynak ayırdığını daha net gösteriyor.

2025 için tahmini harcama yaklaşık 55 milyar dolar. Ancak 2025 verileri Mayıs 2027'de ya da sonraki güncellemelerde daha kesin hale gelecek. Bu nedenle 2024'teki %2'lik gerilemenin kalıcı olup olmadığı da o güncellemelerle daha net görülecek. Son olarak, güncel veri tabanı IEA tarafından ücretsiz sunuluyor.