Elektrik ihracatı, 20 ayda yarım milyar doları aşan gelir sağladı
Türkiye'nin elektrik ihracatı gelirini, hat kapasitelerini ve ticaretin arz güvenliğindeki rolünü Ember'in Türkiye analizindeki verilerle inceliyoruz.

- Türkiye, yirmi ayda elektrik ihracatından yarım milyar doları aşan gelir elde etti.
- Gelirin yarısından fazlası Irak ve Suriye'ye artan satışlardan geldi.
- Güçlü bağlantılar, fazla yenilenebilir üretimin değerlendirilmesine ve alternatif tedarike yardımcı olabilir.
Türkiye, Ember'in 10 Kasım 2026 tarihli analizine göre yirmi ayda elektrik ihracatı sayesinde yarım milyar doları aşan gelir elde etti. Dönem, 2025 başından 2026'nın ilk sekiz ayının sonuna uzanıyor. Gelirin yarısından fazlası ise Irak ve Suriye'ye artan ihracattan geldi.
Analizi, Ember Türkiye ve Kafkasya Bölge Lideri Ufuk Alparslan hazırladı. Türkiye'nin yıllık ihracat geliri, 2025'te 360 milyon dolarla rekor kırdı. Ancak mevcut bağlantıların sağlayabileceği elektrik aktarımı, gerçekleşen ticaretin belirgin biçimde üzerinde kalıyor.

Elektrik ihracatı, neden güneye yöneldi?
Türkiye'nin elektrik ticaretindeki değişim, yalnızca toplam gelir artışıyla sınırlı değil. Önceden Yunanistan'a yoğunlaşan ihracatın ağırlığı, artık güney komşularına kayıyor. Böylece farklı pazarlara erişim, bir ülkedeki talep düşüşünün diğerindeki satışlarla dengelenmesine yardımcı oluyor.
Türkiye'nin Yunanistan'a ihracatı, 2022'ye kadar yıllık iki ile üç teravatsaat arasında değişiyordu. Teravatsaat (TWh), belirli bir dönemde aktarılan elektrik enerjisini ölçer. Yunanistan'a satış, 2024'te 0,7 TWh seviyesine geriledi. Ardından 2025'te 0,5 TWh oldu.
Yunanistan, yenilenebilir üretimin artmasının desteğiyle 2024'ten beri net elektrik ihracatçısı konumunda. Buna karşın Irak ve Suriye'ye artan satışlar, Türkiye'nin toplam ihracatını büyüttü. Türkiye'nin ihracatı, 2025'te yaklaşık 4 TWh seviyesine ulaştı.
Irak ve Suriye ticaretinde ne değişti?
Irak, 2025'te Türkiye'nin en fazla elektrik ihraç ettiği ülke oldu. Ancak biriken ödeme borçları nedeniyle Irak'a elektrik ihracatı Ağustos 2025 sonunda askıya alındı. Satışlar, Mayıs 2026'da yeniden başladı.
Irak hattı, Ağustos 2026'ya kadar kapasitesinin neredeyse tamamının kullanıldığı seviyeye ulaştı. Suriye'ye ihracat ise son yıllarda yıllık yaklaşık 1 TWh düzeyinde seyretti. Birecik ile Halep arasındaki ayrı bağlantı da Eylül 2026'da yeniden işletmeye girdi.
Bu örnekler, teknik kapasite kadar tahsilat sürekliliğinin de ticareti belirlediğini gösteriyor. Dolayısıyla yeni hat yatırımlarının ekonomik değeri, bağlantının kurulmasının yanında düzenli kullanılabilmesine bağlı. Mevcut bağlantılardan yararlanmak, yalnızca daha yüksek kapasite açıklamaktan farklı bir uygulama meselesi.
İthalat, kriz döneminde nasıl fiyat tamponu oldu?
Gürcistan bağlantısı üzerinden 2021'den beri yapılan ithalat, toplamda 13 TWh'i biraz aştı. Ancak bu miktarın tamamı Gürcistan'da üretilmedi. Hat, Azerbaycan başta olmak üzere başka ülkelerden gelen elektriğe de geçiş sağlıyor.
Türkiye, bu güzergah üzerinden Azerbaycan'dan 2021 ile 2025 arasında yaklaşık 8 TWh elektrik aldı. Ayrıca enerji krizinin yaşandığı 2022 ve 2023 yıllarının her birinde toplam ithalat yaklaşık 6 TWh'e çıktı. Böylece sınır ötesi elektrik ticareti, ihracat gelirinin yanında alternatif tedarik sağladı.
Türkiye'de elektrik fiyatları, bu dönemde megavatsaat başına 200 dolara kadar yükseldi. İthalatın ortalama fiyatı ise megavatsaat başına yaklaşık 100 dolar oldu. Megavatsaat (MWh), elektrik enerjisi miktarını ifade eder. Daha ucuz ithalat, böylece enerji krizinin etkisini hafifletti.
Bulgaristan ile ticarette ise yön değişti. Türkiye, 2024'ten beri bu ülkeyle elektrik alışverişinde net ihracatçı konumunda. 2026'nın ilk yedi ayında Bulgaristan'a ihracat 1,2 TWh oldu. Buna karşılık ithalat, yaklaşık 0,1 TWh seviyesinde kaldı.
Enterkonneksiyon kapasitesi, neden tam kullanılmıyor?
Enterkonneksiyon, ülkelerin elektrik şebekeleri arasında enerji aktarımı sağlayan bağlantıdır. Ancak fiziksel hattın bulunması, her zaman ticaret yapılabildiğini göstermiyor. Finansal ve düzenleyici kısıtlar, mevcut altyapının kullanımını sınırlayabiliyor.
Türkiye'nin şebekesi, Nisan 2015'ten beri Kıta Avrupası şebekesiyle senkron çalışıyor. Bu yapı, Yunanistan ve Bulgaristan ile gerçek zamanlı elektrik alışverişi sağlıyor. Gürcistan bağlantısında ise yüksek gerilim doğru akım dönüştürücüleri kullanılıyor. Bu sistemler, senkron çalışmayan şebekeler arasında elektrik aktarımına imkan veriyor.
Irak ve Suriye'de ise izole bölge uygulamaları kullanılıyor. Bu yöntemde bağlantı, komşu ülkenin şebekesinden ayrı işletilen bir bölgeye elektrik sağlayabiliyor. Böylece ülkenin diğer bölgelerinde elektrik sıkıntısı yaşansa da bağlantının beslediği bölgeye enerji aktarılabiliyor. Kuzeybatı Suriye'ye elektrik tedariki de bu yapıyla gerçekleştiriliyor.
Türkiye'nin toplam bağlantıları, teorik olarak yıllık yaklaşık 28 TWh ihracatı karşılayabilecek kapasitede. Bu miktar, gerçekleşen ihracatın yaklaşık yedi katı. Bununla birlikte teknik potansiyelin ticarete dönüşmesi, karşı pazardaki talebe ve bağlantıların işletilmesine bağlı.
Megavat (MW) ve gigavat (GW), hatların anlık güç aktarım kapasitesini gösterir. TWh ise taşınan enerji miktarıdır. Dolayısıyla kapasiteyle yıllık ihracatı değerlendirirken, hattın ne kadar süre kullanılabildiği de önem taşır.
Yenilenebilir üretim ve tüketici açısından ne değişebilir?
Türkiye, 2025'te elektriğinin %43'ünü yenilenebilir kaynaklardan üretti. Ayrıca rüzgar ve güneş kapasitesini 2035'e kadar üç katına çıkarmayı planlıyor. Güneydoğu komşularında ise elektrik üretiminin %89 ile %98'i fosil yakıtlara dayanıyor.
Türkiye'de 2026 baharındaki yüksek yenilenebilir üretim, büyük ölçüde hidroelektrikten geldi. Toptan elektrik fiyatları da rekor seviyede düştü. Ember'in önerisi, güçlü bağlantılarla fazla üretimin kısılması veya çok ucuza satılması yerine dış pazarlarda değerlendirilmesi.
Buradaki somut kazanım, fazla yenilenebilir üretime alıcı bulunabilmesi ve ihtiyaç halinde farklı kaynaklardan elektrik alınabilmesi. Ancak analiz, ihracat gelirinin hane faturalarına doğrudan etkisini hesaplamıyor. Elektrikli otomobil sahipleri açısından da veriler, şarj maliyetinde belirli bir düşüş hesabı sunmuyor.
Yeni bağlantılar için hangi hedefler bulunuyor?
Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketinin (TEİAŞ) stratejik planı, sınır ötesi kapasitenin artırılmasını öngörüyor. Uzun vadeli iklim stratejisi de daha yüksek hedefler içeriyor. Ancak iki belgede de kapasite artışının hangi ülkelerle sağlanacağı belirtilmiyor.
Avrupa Elektrik İletim Sistemi İşletmecileri Ağının planında, ikinci Türkiye Yunanistan bağlantısı için 2031 hedefleniyor. Yeni Bulgaristan Türkiye hattı içinse 2035 öngörülüyor. Ayrıca Türkiye, Nisan 2025'te Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan'la Yeşil Elektrik İletimi ve Ticareti Projesi mutabakatını imzaladı.
Nahçıvan bağlantısının işletmeye alınması için TEİAŞ ile Azerenerji, 2025'te anlaşma yaptı. Bu güzergah, Nahçıvan'dan yeşil elektrik ihracatı ihtimali açısından da ilgili bir bağlantı. Bununla birlikte hat, analizde henüz işletmede görünmüyor.
Şebeke yatırımlarının üretim hedefleriyle birlikte ilerlemesi, COP31'deki Küresel Şebeke Hızlandırıcısı tartışmalarıyla da kesişiyor. Ember, genel kapasite hedeflerinin ülke bazlı planlarla güçlendirilmesini öneriyor. Çünkü ticaret fırsatları, komşuların üretim yapısına ve talep dönemlerine göre değişiyor.
Türkiye'nin bağlantı ve kapasite tablosu nasıl?
Analizde 2025'e kadarki ticaret miktarları için TEİAŞ istatistikleri kullanıldı. 2026 verileri ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) aylık raporlarından alındı. Gelir hesabı, Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) dış ticaret istatistiklerindeki elektrik enerjisi kalemine dayanıyor.
Aşağıdaki tablo, bağlantıların yönlerini ve işletme durumlarını birlikte gösteriyor. Böylece toplam teknik kapasiteyle kullanılabilir bağlantılar arasındaki fark da görülebiliyor. Hedefler ise mevcut kapasiteden ayrı satırlarda yer alıyor.
| Bağlantı veya gösterge | Türkiye'ye ithalat | Türkiye'den ihracat | Durum veya dönem |
|---|---|---|---|
| Toplam kapasite | 2 GW | 3,2 GW | İşletmede olmayan bağlantılar dahil |
| İşletmedeki kapasite | 1,35 GW | 2,6 GW | Analizin 2025 için verdiği değerler |
| Bulgaristan | 434 MW | 334 MW | Net transfer kapasitesi |
| Yunanistan | 216 MW | 166 MW | Net transfer kapasitesi |
| Gürcistan | 700 MW | 700 MW | İki yönlü, işletmede |
| Suriye, üç hat | Yok | 300 MW | Yalnız Türkiye'den Suriye'ye |
| Birecik Halep | Belirtilmedi | 500 MW | Eylül 2026'da yeniden işletmeye girdi |
| Irak | Belirtilmedi | 600 MW'a kadar | İhracat Mayıs 2026'da yeniden başladı |
| İran | 600 MW | 600 MW | Henüz devrede değil |
| Nahçıvan | 75 MW | 40 MW | 2025 anlaşması, henüz işletmede değil |
| Ermenistan, Kars Gümrü | Transfer kapasitesi yok | Transfer kapasitesi yok | Fiziksel hat mevcut |
| TEİAŞ 2028 hedefi | 4 GW | 4,6 GW | Ülke bazlı dağılım belirtilmedi |
| İklim stratejisi 2035 hedefi | 6,6 GW | 6,75 GW | Ülke bazlı dağılım belirtilmedi |
Haberde hata mı var?Bize bildirin
Senin fikrin ne?
Bu gelişme hakkında sen ne düşünüyorsun?
Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.