COP31, ilk haftada hangi enerji anlaşmalarını getirdi?
COP31'in ilk haftasındaki enerji anlaşmaları, yatırım planları ve küresel taahhütler: 26 milyar doları aşan Türkiye paketinin kapsamı ve uygulama adımları.

- Türkiye için açıklanan üç finansal kalem, toplam 26,1 milyar dolar tutuyor ve EBRD'nin beş yıllık yatırım planını da içeriyor.
- Suudi Arabistan mutabakatı, iki aşamalı 5.000 MW programın 3.000 MW'lık ikinci aşamasına odaklanıyor.
- Küresel elektrifikasyon ve jeotermal hedefleri, Türkiye'ye yönelik yatırım paketinden ayrı kategorilerde yer alıyor.
COP31 Başkanlığı'nın 16 Kasım 2026 tarihli ilk hafta açıklamasına göre Türkiye, 26 milyar doları aşan yeşil yatırım için ortaklık anlaşmaları imzaladı. Açıklama, Çin ile 15 milyar dolarlık yenilenebilir enerji anlaşmasını, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasının (EBRD) REACT kapsamında beş yılda 6 milyar dolarlık yatırım planını ve kalkınma bankalarıyla 5,1 milyar dolarlık anlaşmaları birlikte sıralıyor. Enerji tarafında bunlara Suudi Arabistan ile mutabakat zaptı ve dört ülkeli temiz enerji ortaklığı da eklendi.
Bu üç finansal kalemin toplamı 26,1 milyar dolar. Ancak toplamın içinde hem anlaşmalar hem de bir yatırım planı bulunuyor. Dolayısıyla açıklanan tutar, tamamlanmış yatırımla aynı şeyi ifade etmiyor. Suudi Arabistan mutabakatını ve küresel elektrifikasyon taahhütlerini de bu toplamın üzerine aynı türden Türkiye finansmanı olarak eklememek gerekiyor.

İlk haftanın enerji anlaşmaları ve taahhütleri
Aşağıdaki tablo, Türkiye'ye yönelik anlaşmalar ile küresel girişimleri ayrı türler olarak gösteriyor. Tarihler, ilgili haberin veya açıklamanın tarihini ifade ediyor. İlk hafta bilançosunda topluca duyurulan kalemlerde 16 Kasım tarihi, tek tek anlaşmaların imza tarihi olarak kullanılmıyor.
| Açıklama tarihi ve kaynak | Kalem | Tür | Tutar veya hedef | Açıklanan kapsam ve takvim |
|---|---|---|---|---|
| 16 Kasım 2026, COP31 Başkanlığı | Türkiye ile Çin | İmzalanan anlaşma | 15 milyar dolar | Türkiye'de yenilenebilir enerji yatırımları |
| 16 Kasım 2026, COP31 Başkanlığı | EBRD, REACT | Yatırım planı | 6 milyar dolar | Türkiye'ye beş yıl içinde yatırım |
| 16 Kasım 2026, COP31 Başkanlığı | Kalkınma bankaları | İmzalanan anlaşmalar | 5,1 milyar dolar | Türkiye'nin yeşil yatırım ortaklıkları bilançosunun bir parçası |
| 10 Kasım 2026, Anadolu Ajansı | Türkiye ile Suudi Arabistan | Elektrik projelerinde işbirliği mutabakat zaptı | İki aşamalı 5.000 MW programın 3.000 MW'lık ikinci aşaması | İletim altyapısı ve batarya depolamayla desteklenen rüzgar santrallerinin geliştirilmesi |
| 10 Kasım 2026, Anadolu Ajansı | Türkiye, Azerbaycan, Bulgaristan ve Gürcistan | Temiz enerjide stratejik ortaklık anlaşması | Elektrik iletimi ve ticareti koridoru | Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Bulgaristan üzerinden Avrupa pazarlarına temiz elektrik ulaştırılması |
| 16 Kasım 2026, COP31 Başkanlığı | Küresel Jeotermal 2050 Hedefi | Küresel hedef ve destek beyanları | 2050'de 2025 seviyesinin 12 katı jeotermal enerji arzı | Elektrik ve ısı üretimi, 50'den fazla ülkenin desteği |
| 10 Kasım 2026, COP31 Başkanlığı | Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü | Küresel taahhüt | Nihai enerji tüketiminde elektriğin payını 2035'e kadar %35'e çıkarma | Ulaşımda, binalarda ve sanayide elektrik kullanımına geçiş |
| 10 Kasım 2026, COP31 Başkanlığı | Net Sıfır için Enerji Şirketleri İttifakı | Yıllık yatırım taahhüdü | 148 milyar dolardan 156 milyar dolara artış | Şebekeler, yenilenebilir enerji ve depolama |
| 16 Kasım 2026, COP31 Başkanlığı | İklim Yatırım Fonları | Finansmanı harekete geçirme girişimi | 1,2 milyar doları aşan finansman | Temiz elektrik, şebekeler, depolama ve elektrifikasyon |
| 16 Kasım 2026, COP31 Başkanlığı | Electrify Now Finansman Koalisyonu | Yeni kurulan finansman koalisyonu | Elektrifikasyon finansmanını hızlandırma amacı | Elektrik kullanımına geçiş için kaynak sağlanması |
Suudi Arabistan mutabakatı, mevcut programın ikinci aşamasına odaklanıyor
Anadolu Ajansının 10 Kasım 2026 tarihli haberinde aktarılan Bakan Alparslan Bayraktar açıklamasına göre ACWA Power'ın Türkiye'deki programı, iki aşamada toplam 5.000 MW yenilenebilir enerji projesini kapsıyor. İlk aşama, Sivas ve Karaman'daki toplam 2.000 MW güneş enerjisi projelerinden oluşuyor.
Antalya'da imzalanan mutabakat zaptı ise ikinci aşamada hedeflenen 3.000 MW ilave kapasiteye yönelik çalışmaları ilerletiyor. Bu aşamada yüksek gerilim doğru akım iletim altyapısı (HVDC) ve batarya enerji depolama sistemleriyle desteklenen rüzgar enerjisi santralleri (RES) geliştirilmesi öngörülüyor.
Buradaki 3.000 MW, iki aşamalı programın toplam 5.000 MW kapasitesine dahil. İki rakamın birbirine eklenmesi, aynı kapasitenin ikinci kez sayılması anlamına gelir. Ayrıca MW cinsinden açıklanan santral gücü, bataryaların enerji depolama kapasitesini ifade etmiyor.
Temiz enerji koridoru, üretimin yanında iletim ve ticareti kapsıyor
Anadolu Ajansının 10 Kasım 2026 tarihli haberine göre Türkiye, Azerbaycan, Bulgaristan ve Gürcistan arasındaki stratejik ortaklık anlaşması, temiz elektriğin sınır ötesi iletimini, dağıtımını ve ticaretini geliştirmeyi hedefliyor. Anlaşma, şebekeler arasındaki entegrasyonun yanı sıra teknik, ticari ve düzenleyici koşulların oluşturulmasını da kapsıyor.
Bakan Bayraktar'ın aynı haberde "Elektriğin TANAP'ı" olarak nitelendirdiği güzergah, Azerbaycan'dan başlayıp Gürcistan ve Türkiye üzerinden Bulgaristan'a, oradan Avrupa pazarlarına uzanıyor. Bu nedenle ortaklığın uygulama boyutu, yalnızca yeni üretim santrallerinden değil, ülkeler arasındaki elektrik bağlantılarından ve ticaret düzenlemelerinden de oluşuyor.
Küresel hedefler, Türkiye yatırım toplamından ayrı
COP31 Başkanlığı'nın 10 Kasım 2026 tarihli elektrifikasyon açıklamasına göre elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payı, yaklaşık %23 düzeyinde. Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü, bu payı 2035'e kadar %35'e çıkarmayı hedefliyor. Bu, elektrik üretimindeki yenilenebilir enerji payını değil, ulaşım, binalar ve sanayi dahil son kullanımda elektriğin payını anlatıyor.
Başkanlığın 16 Kasım 2026 tarihli bilançosuna göre toplam yıllık cirosu 1,69 trilyon dolar olan 180 şirket, elektrifikasyona destek veriyor. Milletlerarası Ticaret Odası da taahhüdü destekliyor. Şirketlerin cirosu, yatırım taahhüdü veya Türkiye'ye ayrılmış finansman değil.
Net Sıfır için Enerji Şirketleri İttifakının (UNEZA) yıllık 156 milyar dolarlık yatırım taahhüdü ile İklim Yatırım Fonlarının harekete geçirdiği 1,2 milyar doları aşan finansman da küresel elektrifikasyon başlığında yer alıyor. Bu kalemler, Türkiye için açıklanan 26,1 milyar dolarlık paketin bileşenleri değil.
COP31 Başkanlığı'nın 16 Kasım 2026 tarihli jeotermal açıklamasına göre 50'den fazla ülkenin desteklediği Küresel Jeotermal 2050 Hedefi ise elektrik ve ısı üretiminde kullanılan küresel jeotermal enerji arzını 2025 seviyesinin 12 katına çıkarmayı amaçlıyor. Bu da Türkiye'ye özgü bir kurulu güç veya yatırım tutarı değil, küresel bir arz hedefi.
Uygulamada hangi adımlar izlenecek?
İlk haftanın duyuruları, anlaşma, mutabakat zaptı, yatırım planı ve küresel taahhüt olarak farklı kategorilere ayrılıyor. Bu ayrım, açıklanan rakamları tek bir tamamlanmış yatırım toplamı gibi değerlendirmeden takip etmeyi sağlıyor.
Türkiye'deki uygulamayı izlemek için proje bazlı ihale ve tahsis duyuruları, iletim hattı yatırımları ve batarya depolama kapasitesi somut göstergeler olacak. EBRD planında beş yıllık yatırım ufku, Suudi Arabistan programında ikinci aşamanın ilerleyişi, dört ülkeli ortaklıkta ise sınır ötesi bağlantı adımları öne çıkıyor.
Müzakereler, konferansın ikinci haftasında sürüyor. COP31 Başkanlığı, 16 Kasım 2026 tarihli açıklamasında ilk karar taslağını yayımlamayı öngördüğünü bildirdi. Antalya'daki konferans, 20 Kasım 2026'da sona eriyor.
Haberde hata mı var?Bize bildirin
Senin fikrin ne?
Bu gelişme hakkında sen ne düşünüyorsun?
Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.