CERN atık ısı sistemi sayesinde, dünyanın en büyük parçacık hızlandırıcısı olan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) artık sadece bilime değil, topluma da doğrudan enerji sağlıyor. Bilim insanları, yerin metrelerce altındaki deneylerden açığa çıkan devasa termal enerjiyi geri kazanarak yerel yerleşim birimlerinin ısıtma ihtiyacını karşılamaya başladı.
CERN Atık Isı Sistemi Nasıl Çalışıyor?
Fransa’nın Ferney-Voltaire kasabasında hayata geçirilen bu yenilikçi proje, LHC’nin soğutma sisteminden gelen sıcak suyu kullanıyor. Deneyler sırasında ısınan su, devasa soğutma kulelerinde havaya salınmak yerine, kurulan özel bir ısı değişim merkezine yönlendiriliyor. Bu sayede binlerce konutun ve ticari alanın ısıtma ihtiyacı fosil yakıtlar yerine bilimsel araştırmaların yan ürünüyle karşılanıyor.
Binlerce Ton Karbon Salınımı Engelleniyor
Bu çevreci adım, bölgedeki enerji tüketim alışkanlıklarını kökten değiştiriyor. Geleneksel doğal gaz ısıtma sistemlerinin yerini alan CERN’in atık ısısı, yılda binlerce ton karbondioksit salınımının önüne geçmeyi hedefliyor. Proje, sadece bir bilim merkezinin verimliliğini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda sürdürülebilir şehirleşme için de dünyaya örnek teşkil ediyor.
LHC’nin Soğutma Suyu Artık Boşa Gitmiyor
27 kilometrelik devasa tünel boyunca yer alan soğutma altyapısı, sistemin kalbini oluşturuyor. Deneylerin hassas dengesini korumak için kullanılan su, ekipmanları soğuturken kendisi ısınıyor. Yeni kurulan iki adet 5 MW kapasiteli ısı eşanjörü, bu suyu kentsel ısıtma ağına bağlıyor. CERN yetkilileri, ilerleyen dönemlerde bu teknolojiyi diğer kampüs binaları ve veri merkezleri için de yaygınlaştırmayı planlıyor.
