AB yerli batarya şartı EV fiyatını artırabilir

AB yerli batarya şartı, Avrupa'da elektrikli araç almak isteyenlere pahalıya patlayabilir. Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Bruegel'in 22 Eylül tarihli politika notu bu konuda uyarıyor. Buna göre AB'de üretilen hücre zorunluluğu, 60 kWh bataryalı bir elektrikli araca 2.100 euro ek maliyet getirebilir. Üstelik üreticiler bu farkı fiyata yansıtırsa alıcı daha fazla ödeyebilir.

Politika yapıcılar, Avrupa'daki elektrikli araçlarda yerli batarya payını artırmak istiyor. Amaç, istihdamı korumak ve Çin'e bağımlılığı azaltmak. Ancak bu bataryaların üretimi daha pahalı, dolayısıyla farkı birinin ödemesi gerekiyor. Rapora göre köklü üreticileri korumak, tüketicileri ve vergi mükelleflerini faturayla karşı karşıya bırakabilir.

AB yerli batarya şartı hangi kalemleri etkiliyor?

Hesap basit. Öncelikle yerli hücre zorunluluğu, kilovatsaat başına maliyeti 50 euro'dan 85 euro'ya çıkarabilir. Bu fark 60 kWh ile çarpılınca 2.100 euro ediyor. Önerilen düşük karbonlu çelik şartı ise 200 euro daha ekleyebilir. Öte yandan taşıt onay sürecinin basitleştirilmesi, araç başına tahmini 61 euro tasarruf sağlayabilir.

Yine de hiçbir şey kesinleşmiş değil. AB yerli batarya şartı nihai halini alana kadar, alıcının ödeyeceği tutar devlet teşviklerine ve üreticilerin yansıttığı paya bağlı. Ancak pazarın en ucuz kesiminden araç arayanlar bu artıştan en çok etkilenecek.

Avrupa otomotiv sektörü neden korunmak isteniyor?

Koruma baskısı gerçek. AB'de otomobil üretimi 2019'dan bu yana yüzde 19 düştü. Ayrıca 2025'te alıcılar 2019'a kıyasla 2,2 milyon daha az yeni araç satın aldı. Otomotiv sektörü ise yaklaşık 14 milyon kişiyi istihdam ediyor.

Öte yandan Bruegel farklı bir tabloya da işaret ediyor. İhracat sürüyor ve batarya ile elektrikli araç fabrikalarına üç ayda yaklaşık 3 milyar euro yatırım yapılıyor. Rapor yine de Avrupa'nın teknolojiyi, tedarikçileri ve yurt dışı müşterileri yavaş yavaş kaybedebileceği endişesini dile getiriyor.

Bu yılki Paris otomobil fuarı baskıyı gösterdi. Çinli markalar güçlü yazılım, lüks ve gadget dolu iç mekanlar ile gelişmiş şarj teknolojisi getirdi. Avrupalı üreticiler ise ağırlıklı olarak tarihlerine ve tasarımlarına yaslandı. BMW iX3 ve Mercedes'in elektrikli GLC modeli Avrupa'nın karşılık verebildiğini gösteriyor. Ancak tanıdık bir logo, araçları eskisi kadar kolay satmıyor.

Yerli batarya üretimi önemli, ama Avrupa'da kurmak zor. Northvolt'un başarısızlığı, Porsche'nin Cellforce'ta üretimden çekilmesi ve rafa kalkan ACC fabrikaları Çin'in maliyetlerini yakalamanın güçlüğünü gösteriyor. Üstelik Avrupa'da üretilen bataryalar da çoğu zaman Asya'dan gelen ekipman ve bilgi birikimine dayanıyor.

Çin ile geçici anlaşma önerisi neyi değiştirir?

AB'nin Çin menşeli elektrikli araçlara uyguladığı ek vergiler yüzde 35,3'e kadar çıkabiliyor. Bu vergiler tam elektrikli araçları hedef alırken plug-in hibritleri kapsam dışında bırakıyor. Bruegel'e göre Çin'den tam elektrikli araç ithalatı yatay seyrediyor, hibrit ithalatı ise hızla artıyor. Ayrıca Fransa'daki bir araştırmaya göre, teşvik kapsamı dışında kalan elektrikli araçların satışı uygun modellere kıyasla yüzde 60 geriledi.

Bruegel'e göre AB yerli batarya şartı gibi koruma önlemleri geçici olmalı. Böylece yerli üreticiler daha ucuz elektrikli araç geliştirmek için zaman kazanır. Çin ile Avrupa'ya gönderilen elektrikli ve plug-in hibrit araç sayısını geçici olarak sınırlayan bir anlaşma da bu süreye yardım edebilir.

Önerilen anlaşmanın net bir bitiş tarihi olur. Çin kuralları çiğnerse kısıtlar sıkılaştırılabilir. Ancak Çin'den gelen araç azalırsa fiyatlar yükselebilir. Avrupa geçmişte Japon araç ithalatını sınırlamıştı, Kanada ise şimdi Çin yapımı elektrikli araç ithalatını sınırlıyor. İki örnek de aynı ödünleşimi gösteriyor: yerli üreticiyi korumak, araçları pahalılaştırabilir.

Rapor yazarlarına göre yabancı yatırım, Avrupa'nın açığı kapatmasına yardım edebilir. Güney Koreli firmalar Avrupa'daki batarya hücresi üretim kapasitesinin yüzde 65'ine şimdiden sahip. Yapım aşamasındaki kapasitenin yüzde 55'i ise Çinli şirketlerin. Bu nedenle Avrupa fabrikaları çalışmak için dış uzmanlığa ihtiyaç duyuyor.